Әлмәт таңнары

Бораулауга багышланган гомер

Бораулау остасы булырга ул 15 яшендә үк карар кыла. Әмма бораулау эшенә Дамир Нуретдинов армиядән соң - 1958 елда гына эләгә.

Бораулау эшчесе, верховой, бораулаучы ярдәмчесе, бораулау кадрлары мәктәбендә уку, бораулаучы... Меңәрләгән хезмәттәшләре кебек Дамир Нуретдинов та шушы юлны уза. Ә шулай да әлеге егетнең башкалар төсле булмавын, ышанычлы адымнар белән атлаучы, төгәл исәп белән эш итүче, булдыклы икәнлеген күпләр сизеп-күреп ала. "Әлмәтбурнефть" трестының алдынгы бораулау бригадасында Нуретдинов үзен яхшы яктан күрсәтә, аннары аны артта баручы коллективны алга чыгару өчен җибәрәләр. Аралашучан, көче-дәрте ташып торган яшь бораулаучы вахтаны тиз арада берләштерә. Эшкә психологик әзерлек буровойда түгел, ә автовокзалда башлана. Вахта бик нык үзгәрә, башкалар кебек тигез бара башлый. Яңа бригададагы беренче скважина билгеләнгән вакыттан алдарак төзелә. Бу Нуретдиновның беренче зур җиңүе була.
1968 елда мастерлар курсын тәмамлаган Дамир Мәхмүт улын бораулау фәне нигезләрен өйрәнә башлаган бригада белән җитәкчелек итәргә куялар. Бригада һәм мастер бер-берсен таба: әлеге коллектив белән ул 28 ел буена җитәкчелек итә. Шушы чор эчендә аның җитәкчелегендәге бригада 500дән артык скважина төзи, шуларның 150се - үзенең геологик кыенлыклары белән дан тотучы Габдрахман мәйданында.
Советлар Союзының нефть елъязмасына Дамир Нуретдинов үзенең исемен "Нефть скважиналарын бер агымга!" башлангычы инициаторы буларак язып куя. Узган гасырның 70- елларында әлеге башлангыч җаваплы службаларны җәлеп итеп, төгәл исәп белән эшләүнең нәтиҗәсе була. Бораулаучылар рекордлы рәвештә тиз борауларга өйрәнәләр, тик скважиналар продукция бирми. Аларны үзләштерү бригадалары эшкә җигәргә тиеш була, ә сигез бораулау бригадасына андый махсус бригада берәү генә. Нуретдинов бригадасы беренчеләрдән булып эшне тулы цикл буенча сынап карый, проходчикларның вазифаларына хас булмаган башка эшләрне дә башкара. Скважинаны җибәрүдә көйле рәвештә берьюлы берничә катнаш тармаклар - транспортчылар, геофизиклар, тампонажчылар, энергетиклар һәм башкалар катнаша. Тулы цикл белән эшләүнең беренче елында җибәрү срогы 11 көнгә кыскара. Бер елдан соң - тагын бер атнага. Калган елларда шулай дәвам итә. 1975 елда скважина төзүгә 53 көн сарыф ителсә, унынчы бишьеллык азагына, ягъни 1980 елда цикл 36 тәүлеккә кадәр кыскара. Әлеге бишьеллык вакытында Нуретдинов бригадасы 95 скважина бораулый, шуларның туксанын бораулаучылар үзләре үзләштерәләр. Бишьеллык план билгеләнгән сроктан 9 айга алданрак үтәлә. Аның бригадасы Әлмәт бораулау эшләре идарәсен бөтен илгә таныта. 1981 елда предприятие Хезмәт Кызыл байрагы ордены белән бүләкләнә, ә мастер Нуретдиновка Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә.
Нуретдинов бригадасының башкалар куя алмаган яңа рекордлары да була. Мәсәлән, 13 ел дәвамында бригада ел саен Бөтенсоюз социалистик ярышта җиңү яулап, СССР Нефть сәнәгате министрлыгының иң яхшы бригадасы исемен раслый. Скважиналар төзүдә югары казанышлары өчен Дамир Мәхмүт улы шулай ук СССР Дәүләт премиясенә дә лаек була. Ул тагын бер премия лауреаты, монысы академик И.М. Губкин исемендәге нефть премиясе. Бүләкләре арасында шулай ук "Почет билгесе", Хезмәт Кызыл байрагы орденнары, СССРның Бөтенсоюз халык казанышлары күргәзмәсе алтын медале, "Бишьеллык ударнигы" билгеләре.
75 еллык юбилее уңаеннан бораулау мастеры, актив җәмәгать эшлеклесе, "Татарстан Геройлары" иҗтимагый оешмасының Әлмәт бүлеге җитәкчесе Дамир Мәхмүт улы Нуретдинов "Татарстан Республикасы алдындагы казанышлары өчен" ордены белән бүләкләнде. Әлеге олы бүләкне аңа республика җитәкчесе Рөстәм Миңнеханов тапшырды.
Н.КЛЮЕВА.
Фотолар гаилә архивыннан алынды.

Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 января 2018 в 16:18
    Әлмәт ветераны альпинизм буенча ярышта I урын алды Якташыбыз альпинизм буенча Татарстанның ачык кубогында I урынны яулады.
    42
    0
    0
  • 23 января 2018 в 16:02
    Әлмәттә үзенчәлекле бәйге узды [+ФОТОЛАР] Юлда йөрү кагыйдәләрен белү һәм юл-транспорт һәлакәтләрен киметү максатын күздә тотып Әлмәттә Кыш Бабай призларына эстафета оештырылды.
    29
    0
    0
  • 23 января 2018 в 15:35
    Әлмәтнең яшь мөгаллимәләре ярыша «Ел тәрбиячесе – 2018» шәһәр бәйгесе кысаларында быел беренче тапкыр яшь мөгаллимнәр арасында «Педагогик дебют – 2018» бәйгесе булып узды.
    74
    0
    0
  • 23 января 2018 в 15:08
    Әлмәтнең яшь гаиләсендә икеләтә шатлык Гаиләдә беренче булып туган балага бирелүче пособиене алуга документлар тапшырган тәүге Әлмәт гаиләсе шушы көннәрдә дәүләт ярдәменнән файдаланды.
    69
    0
    0
  • 23 января 2018 в 15:05
    Өмет өзелде: Төркиядә Гөлсем ханым табып алып тәрбияләгән Россия егете Өмет вафат Төркиянең Анталья шәһәре хастаханәсендә «Пусть говорят» тапшыруы герое вафат булган. Ул милләте буенча рус кеше булган дип фаразлана. Төркиядә бу егетне «Өмет» дип йөрткәннәр. Бу хакта «Анадолу» агентлыгы хәбәр итә.
    153
    0
    1
  • 23 января 2018 в 14:19
    Биш яшьлек бала кар автомобиленнән егылып, башын имгәткән Малай хәзер Республика балалар клиник хастаханәсендә.
    83
    0
    0
  • 23 января 2018 в 13:56
    ВУЗ-2018: УКЫРГА КЕРҮНЕҢ ЯҢА КАГЫЙДӘЛӘРЕ Арбаны кыштан ук әзерләргә кирәк, диләр бит. Шуңа 11нче сыйныфта укучылар кайсы университетка керүләрен бүгеннән уйлап кую яклы. Россия Мәгариф һәм фән министрлыгы бернинди үзгәрешләр булмаячак, дисә дә, алдан белешеп куюың яхшырак. 2018 елда вузларга укырга керүдә нинди яңалыклар көтелә – бүген «Ялкын» шуның турында сөйли.
    93
    0
    0
  • 23 января 2018 в 13:38
    В Татарстане мама, спасая своих детей на пожаре выкинула их из окна В Татарстане мама, спасая своих детей на пожаре выкинула их из окна НОВОСТИ 22 января 2018, 13:51Короткая ссылка Полугодовалый малыш от полученных травм при падении скончался в больнице. 30-летняя девушка из Лениногорска потеряла сына из-за паники. Пожар на улице Спортивная, 2 произошёл 21 января в полночь, когда все спали. Испуганная Валентина Р., чтоб спасти своих детей, решила действовать опрометчиво. Девушка, открыв окно по очереди сбросила со второго этажа сначала своего двухгодовалого ребёнка, а за ним и полугодовалого.
    149
    0
    0
  • 23 января 2018 в 13:26
    В муниципалитетах Татарстана пройдут семинары для членов избирательных комиссий Семинары состоятся 23 — 25 января для членов избиркомов Апастовского, Балтасинского, Буинского, Дрожжановского, Кайбицкого и Кукморского районов.
    52
    0
    0
  • 23 января 2018 в 11:10
    Икмәк валчыгы өчен чәнчеп үтергән Түбән Кама суды иптәшен чәнчеп үтергән 67 яшьлек Иван Андроновка хөкем карары чыгарган, дип хәбәр итә “Эфир” телеканалы. Ир 13 елга ирегеннән мәхрүм ителгән.
    59
    0
    0
  • 23 января 2018 в 10:55
    200 һәм 2000 сумлык купюраны кабул итмәгән өчен 50000 штраф түләтәчәкләр 200 һәм 2000 меңлек купюралар, сирәк булса да, халык арасына чыкты. Кайберәүләр, әлегә сирәк күренгән купюраларны интернет аша кыйбаткарак бәягә сатарга тырышалар. Ә кайбер сатучылар, киресенчә, яңа номиналлы акчаны кабул итәргә теләмиләр.
    69
    0
    0
  • 23 января 2018 в 10:50
    Танцы на шесте для детей: «Обучаю с нуля! Беру всех, всех, всех» В Закамье бурно обсуждают спортивные занятия для дошкольников «на грани»
    90
    0
    0
  • 23 января 2018 в 10:44
    Ябыгам, дисәң... Еллар сынавы узган талгын көй ябыгырга теләүчеләргә булыша икән. Америка галимнәре тикшеренүләре күрсәткәнчә, табында утырганда нинди көй тыңлауга карап, кеше күбрәк яки азрак ашарга сәләтле, имеш. Әлеге бәйлелекне белгечләр тәҗрибә ярдәмендә ачыклаган.
    91
    0
    0
Реклама
  • 30 ноября 2017 в 10:40
    Безопасные и качественные дороги
  • 24 ноября 2017 в 23:20
    Государственные языки